DẤU ẤN HUẾ TRONG DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ ĐÔNG NAM BỘ
Vùng Đông Nam Bộ sở hữu nhiều di sản văn hóa quan trọng không chỉ riêng của vùng mà còn là đặc trưng của cả nước. Trong đó, có những dấu ấn Huế trong di sản văn hóa phi vật thể ở Đông Nam Bộ được thể hiện qua ngữ văn dân gian với các thể loại truyền thuyết và ca dao đã gắn liền với một số nhân vật lịch sử đến từ Huế và những câu ca dao mà những lưu dân hoài cảm trong hành trình mở cõi về phương Nam.
DẤU ẤN TÍN NGƯỠNG CỦA CƯ DÂN TIỀN SỬ ĐÔNG NAM BỘ
Địa bàn Đồng Nai, Bình Dương thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ. Trên địa bàn này, qua nghiên cứu khảo cổ học, đã phát hiện nhiều dấu tích của cư dân tiền sử. Số lượng di chỉ được khai quật nhiều, hiện vật được thu thập đa dạng về loại hình, chất liệu…
LŨY CÁT NGANG, MỘT DẤU ẤN CỔ LŨY TRÊN ĐẤT TÂN PHÚ
Từ ngày đầu thành lập phủ Gia Định, chúa Nguyễn cho xây dựng rất nhiều tuyến cổ lũy nhằm bảo vệ Sài Gòn. Trong đó phải kể đến Lũy Hoa Phong (năm 1700), Lũy Bình Lý (chưa xác định được niên đại), Lũy Giao Ba (có thể vào năm 1732), Lũy Bán Bích (năm 1772). Các lũy này được xây dựng quanh Sài Gòn nhằm mục đích bảo vệ đô thị thủ phủ Gia Định. Đến năm 1790, chúa Nguyễn Ánh cho xây dựng tòa thành Quy ở đồi Tân Khai, và rất có thể ông đã xây dựng cả Lũy Cát Ngang vào năm này. Chuyên khảo tập trung khảo sát lịch sử xây dựng Lũy Cát Ngang khi dựa vào những ghi chép trực tiếp mô tả Lũy Bán Bích (1772), cho thấy rất có thể Lũy Cát Ngang được xây dựng vào năm 1790 bởi chúa Nguyễn Ánh và vị trí cổ lũy xác định theo ngày nay nằm dọc theo các tuyến đường Hương lộ 3 – Bình Long – Phan Anh. Đây cũng chính là ranh giới giữa hai quận Tân Phú và Bình Tân ngày nay.
Dấu ấn họ Trần ở Thành phố Thủ Dầu Một xưa
Dòng họ Trần ở Thành phố Thủ Dầu Một có lịch sử cư trú lâu đời ở địa phương, tạo được những dấu ấn quan trọng với các công trình kiến trúc cổ và các trí thức địa phương nổi tiếng
Dấu ấn của dòng họ Trần tại một số ngôi chùa cổ ở Bình Dương
Bình Dương là một tỉnh miền Đông Nam Bộ, lịch sử của Bình Dương cũng gắn liền với lịch sử hơn 300 năm khai phá và phát triển của vùng đất mới phương Nam. Với vị trí nằm gần với hai trung tâm lịch sử của khu vực là Đồng Nai và Gia Định nên vùng đất Bình Dương cũng được các lưu dân khai khẩn từ khá sớm. Trên vùng đất này hiện còn lưu giữ nhiều dấu tích của tiền nhân, trong số đó phải kể đến những di tích của dòng họ Trần. Đây là dòng họ đã có quá trình cư trú lâu dài ở Bình Dương và để lại nhiều dấu ấn quan trọng qua các di tích của họ tộc như: Các ngôi nhà cổ, mộ cổ, các dãy phố quanh chợ Thủ Dầu Một. Bên cạnh đó, dòng họ Trần cũng đã góp phần kiến tạo và trùng tu một số ngôi chùa cổ danh tiếng tại Bình Dương. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi xin giới thiệu những dấu ấn đó thông qua tư liệu Hán Nôm hiện đang bảo lưu ở ba ngôi chùa tiêu biểu.
